ข้ามแม่น้ำโขงจากอำเภอเชียงแสน จังหวัดเชียงราย ไปยังฝั่งลาว มีพื้นที่แห่งหนึ่งชื่อว่าเขตเศรษฐกิจพิเศษสามเหลี่ยมทองคำ

เขตเศรษฐกิจพิเศษโดยทั่วไป คือพื้นที่ที่รัฐกันออกมาแล้วให้สิทธิพิเศษทางภาษีและการลงทุน เพื่อดึงเงินทุนจากต่างประเทศเข้ามาพัฒนาพื้นที่ที่ยังไม่เจริญ แต่กรณีนี้เงื่อนไขไปไกลกว่าเขตเศรษฐกิจพิเศษทั่วไปมาก

เมื่อ ค.ศ. 2007 บริษัท Kings Romans Group ซึ่งจดทะเบียนในฮ่องกง ลงนามกับรัฐบาลลาวเพื่อเช่าที่ดินขนาด 10,000 เฮกตาร์ ในเมืองต้นผึ้ง แขวงบ่อแก้ว เป็นระยะเวลา 99 ปี ในจำนวนนั้น 3,000 เฮกตาร์ถูกกำหนดให้เป็นเขตปลอดภาษี ซึ่งก็คือเขตเศรษฐกิจพิเศษสามเหลี่ยมทองคำ

จุดที่ทำให้พื้นที่นี้ต่างออกไปคือผู้ที่ถืออำนาจบริหาร รายงานขององค์กร Environmental Investigation Agency หรือ EIA ระบุว่า แม้พื้นที่นี้จะเป็นดินแดนของลาว แต่ผู้บริหารคือบริษัทจีน ซึ่งถือหุ้นในกิจการร้อยละ 80 และถือสัญญาเช่า 99 ปีดังกล่าว ส่วนรัฐบาลลาวมีรายงานว่าถือหุ้นอีกร้อยละ 20

คาสิโนเปิดให้บริการเมื่อ ค.ศ. 2009 ตามด้วยย่านร้านค้าและร้านอาหารที่เรียกกันว่าไชน่าทาวน์ในปี ค.ศ. 2013 และในย่านนั้นเองที่ผู้สืบสวนพบสิ่งที่กลายมาเป็นเนื้อหาของรายงานฉบับนี้

"แหล่งพักพิงเล็ก ๆ สำหรับอาชญากรรมสัตว์ป่า"

ที่มา: https://eia-international.org/wp-content/uploads/EIA-Sin-City-FINAL-med-res.pdf

 

สิ่งที่ผู้สืบสวนพบในร้านของที่ระลึก

EIA ร่วมกับองค์กร Education for Nature Vietnam ส่งทีมเข้าไปสำรวจพื้นที่ในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 2014 และกลับไปอีกครั้งในเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 2015 รายงานชื่อ Sin City เผยแพร่ในเดือนมีนาคม ค.ศ. 2015

ในร้านของที่ระลึกแห่งหนึ่ง ผู้สืบสวนพบหนังเสือ 7 ผืน เสือสตัฟฟ์ 4 ตัว เหล้าดองกระดูกเสือทั้งขวดและโหล หนังเสือดาว 1 ผืน งาช้าง 2 กิ่ง พร้อมงานแกะสลักอีกจำนวนมาก เศษขูดที่โฆษณาขายว่าเป็นนอแรด เกล็ดตัวนิ่ม และงานแกะสลักจากนกเงือกหัวแรด

ร้านอาหารแห่งหนึ่งติดป้ายเมนูไว้หน้าร้านเป็นภาษาอังกฤษและภาษาจีน โฆษณาเนื้อเสือผัดและเหล้าดองกระดูกเสือ โดยมองจากถนนเข้าไปเห็นถังเหล้าที่เขียนว่าเหล้ากระดูกเสือ ภายในมีโครงกระดูกแมวใหญ่เกือบครบตัว

อีกร้านหนึ่งมีเมนูอาหารป่าหลายรายการ ทั้งอุ้งตีนหมี ตัวเงินตัวทอง ตัวนิ่ม ตุ๊กแก งู และเต่า ผู้สืบสวนพบงูเหลือมมีชีวิตและลูกหมีถูกขังในกรงที่หน้าร้านและทางออกครัวตามลำดับ ซึ่งทั้งคู่สั่งเป็นอาหารได้

ภายในคาสิโน บริเวณโดยรอบพื้นที่เล่นพนัน ผู้สืบสวนพบชั้นวางที่เต็มไปด้วยผลิตภัณฑ์งาช้าง ทั้งงาแกะสลักทั้งกิ่ง กำไล สร้อยลูกปัด จี้ และของประดับชิ้นเล็กอื่น ๆ

ที่สวนสัตว์ของพื้นที่นี้ ซึ่งเดินจากคาสิโนไปไม่ไกล ในช่วงที่ทีมสำรวจเข้าไปมีเสือ 26 ตัวและหมีควาย 38 ตัวถูกจัดแสดงอยู่ ผู้ดูแลเล่าว่าแผนคือจะหาเสือตัวเมียให้ครบ 50 ตัวเพื่อใช้เพาะพันธุ์ โดยตั้งเป้าผลิตเสือให้ได้ 500 ตัวภายในสามปี และมากถึง 1,000 ตัวในระยะยาว

ที่มา: https://eia-international.org/wp-content/uploads/EIA-Sin-City-FINAL-med-res.pdf

 

ของกลางหลายอย่างมีต้นทางหรือเส้นทางผ่านประเทศไทย

รายงานฉบับเดียวกันบันทึกไว้ว่า สินค้าหลายอย่างที่วางขายในเขตนี้ไม่ได้มาจากลาว แต่มีต้นทางหรือเส้นทางลำเลียงผ่านประเทศไทย โดยระบุไว้สามจุดหลัก

จุดแรกคืองาช้าง ผู้สืบสวนพบซองที่ระบุว่าเป็นผงงาช้าง ซึ่งมักเป็นเศษที่เหลือจากกระบวนการแกะสลัก โดยมีฉลากเป็นตัวอักษรภาษาไทย และผู้ค้ารายหนึ่งยืนยันว่าสินค้าเหล่านั้นแกะสลักในประเทศไทยแล้วลักลอบข้ามมายังลาว

จุดที่สองคือหนังเสือ ผู้ค้าในพื้นที่ระบุว่าหนังเสือที่วางขาย 6 ผืนถูกลักลอบนำมาจากประเทศไทยและมาเลเซีย โดยผ่านเมืองลาในประเทศเมียนมา

จุดที่สามคือเสือมีชีวิต รายงานระบุว่ามีการลักลอบนำเสือมีชีวิตจากประเทศไทยเข้าสู่ลาว เพื่อเติมให้กับฟาร์มเสือในลาว ซึ่งฟาร์มเหล่านั้นก็ขายชิ้นส่วนและผลิตภัณฑ์จากเสือให้ผู้บริโภคชาวจีนและเวียดนามอีกทอดหนึ่ง

นอกจากนี้ รายงานยังบันทึกการจับกุมในฝั่งไทยไว้ด้วย ซึ่งชี้ว่าเส้นทางนี้ถูกใช้งานจริงมาต่อเนื่อง เมื่อ ค.ศ. 2008 เจ้าหน้าที่ไทยสกัดจับของกลางที่เป็นซากเสือ 6 ตัว ซากเสือดาว 3 ตัว ซากเสือลายเมฆ 2 ตัว พร้อมตัวนิ่มอีก 275 ตัว และเมื่อ ค.ศ. 2013 มีการยึดลูกเสือ 16 ตัวจากรถคันหนึ่ง ซึ่งเชื่อว่าเป็นหนึ่งในขบวนสามคันที่กำลังมุ่งหน้าไปยังลาว

ที่มา: https://eia-international.org/wp-content/uploads/EIA-Sin-City-FINAL-med-res.pdf

 

สหรัฐคว่ำบาตร และมีบริษัทไทยอยู่ในรายชื่อ

วันที่ 30 มกราคม ค.ศ. 2018 กระทรวงการคลังสหรัฐอเมริกา โดยสำนักงานควบคุมทรัพย์สินต่างประเทศ ประกาศคว่ำบาตรองค์กรอาชญากรรมข้ามชาติจ้าว เหว่ย

คำแถลงระบุว่า องค์กรนี้มีฐานอยู่ในลาว ภายในเขตเศรษฐกิจพิเศษสามเหลี่ยมทองคำ และหาประโยชน์จากภูมิภาคนี้ด้วยการค้ายาเสพติด การค้ามนุษย์ การฟอกเงิน การให้สินบน และการค้าสัตว์ป่า ซึ่งส่วนใหญ่ดำเนินการผ่านคาสิโน Kings Romans ที่ตั้งอยู่ในเขตดังกล่าว

เฉพาะในส่วนของสัตว์ป่า คำแถลงระบุว่าองค์กรนี้ค้าสัตว์ที่ใกล้สูญพันธุ์และเปราะบาง ได้แก่ หมีควาย ตัวนิ่ม เสือ แรด และช้าง

รายชื่อที่ถูกคว่ำบาตรประกอบด้วยบุคคล 4 รายและนิติบุคคล 3 แห่ง ใน 3 เขตอำนาจ คือลาว ไทย และฮ่องกง โดยในจำนวนนั้นมีคนไทยหนึ่งราย ซึ่งเป็นกรรมการของบริษัท King Romans Company Limited และบริษัทดังกล่าวเองก็จดทะเบียนอยู่ในประเทศไทย

ที่มา: https://home.treasury.gov/news/press-releases/sm0272