เริ่มจากเรื่องเงินก่อน เพราะเป็นตัวเลขที่ชัดที่สุด เมืองเหนือใช้เงินไปกับกิจกรรมด้านการรณรงค์เพียงอย่างเดียวเกิน 32,000 ปอนด์ ส่วนเมืองใต้ใช้ไปกับการรณรงค์เกิน 200,000 ปอนด์ ซึ่งรวมค่าจ้างบริษัทประชาสัมพันธ์ และยังจ้างบริษัทวิจัยตลาดอีกเกิน 27,000 ปอนด์

ผลของการรณรงค์วัดได้แบบนี้ ผลสำรวจพบว่าร้อยละ 60 ของผู้ตอบเคยได้ยินชื่อโครงการ แต่คนส่วนใหญ่ในกลุ่มนั้นจำได้เฉพาะส่วนที่เป็นการทำเครื่องหมายบนทรัพย์สินเท่านั้น

ส่วนผลต่ออาชญากรรมซึ่งเป็นเป้าหมายที่แท้จริง เมืองใต้มีคดีลักทรัพย์ในเคหสถานลดลงอย่างมีนัยสำคัญหลังเริ่มใช้ยุทธวิธี แต่ทั้งกองบัญชาการก็ลดลงในระดับใกล้เคียงกัน จึงน่าสงสัยว่าผลที่เกิดขึ้นเป็นเพราะโครงการจริงหรือไม่ ส่วนเมืองเหนือไม่พบหลักฐานว่าลดลงมากกว่าส่วนอื่นของกองบัญชาการเลย ทั้งคดีลักทรัพย์ในเคหสถานและคดีลักทรัพย์ประเภทอื่น

บทสรุปของรายงานเขียนไว้ตรง ๆ ว่า ด้วยเหตุผลหลายประการ เป็นไปไม่ได้ที่จะแสดงให้เห็นผลกระทบของโครงการเหล่านี้ต่ออัตราอาชญากรรม ตัวอย่างเช่นการแยกเรื่องการรับของโจรออกจากเรื่องอื่นทำไม่ได้ เพราะตลาดยาเสพติดกับตลาดของโจรทับซ้อนกันอยู่

รายงานยังระบุด้วยว่า แม้ผลในเชิงปริมาณอาจน่าผิดหวัง แต่ผลในเชิงคุณภาพน่าสนใจกว่ามาก โดยเฉพาะสิ่งที่ได้เรียนรู้เรื่องการรวบรวมและวิเคราะห์ข่าวกรอง เรื่องธรรมชาติของตลาด และเรื่องความร่วมมือระหว่างหน่วยงาน และเตือนไว้ว่าแนวทางนี้มีความเสี่ยง เพราะเป็นการลงทุนทรัพยากรโดยไม่มีอะไรรับประกันว่าอาชญากรรมทรัพย์สินจะลดลง

บทเรียนที่รายงานสรุปไว้ให้คนที่จะทำตามมีสี่ข้อ คือมาตรการต้องออกแบบให้เข้ากับสภาพพื้นที่ ไม่มีสูตรสำเร็จที่ใช้ได้ทุกที่ / ต้องชั่งน้ำหนักระหว่างทรัพยากรที่ต้องใช้กับผลที่น่าจะได้ในทุกมาตรการ / บันทึกของร้านมือสองเป็นข้อมูลที่มีประโยชน์จริงและเป็นฐานที่ดีของการทำงานร่วมกันหลายหน่วยงาน / และต้องคิดให้รอบคอบว่าการรณรงค์จะช่วยให้บรรลุเป้าหมายของโครงการได้จริงหรือไม่ ก่อนจะทุ่มเงินก้อนใหญ่ลงไป

ที่มา: https://popcenter.asu.edu/sites/g/files/litvpz3631/files/problems/stolen_goods/PDFs/Haleetal2004.pdf

คำเตือนจากคนคิดแนวคิดนี้เอง

สิ่งที่น่าเชื่อถือคือ ซัตตันเองเป็นคนเขียนคำเตือนเหล่านี้ไว้ในคู่มือของเขา

เขาเขียนว่า แม้การพยายามลดการลักทรัพย์ การลักทรัพย์ในเคหสถาน และการชิงทรัพย์ ด้วยการลดตลาดของโจรจะเป็นความคิดที่เรียบง่ายและมีเหตุผลน่าเชื่อถือ แต่ความเป็นจริงซับซ้อนกว่านั้น ตลาดของโจรปรับตัวเก่งอย่างน่าทึ่งต่อความพยายามที่จะปิดมัน เป้าหมายมักบรรลุได้ยาก และแม้จะได้ผลบวก ก็วัดให้แน่ใจได้ยากอยู่ดี

ที่ตรงไปตรงมากว่านั้นคือเรื่องการล่อซื้อ ซึ่งเป็นยุทธวิธีที่คนนิยมที่สุด คู่มือระบุว่างานวิจัยที่ดีที่สุดที่มีอยู่ชี้อย่างหนักแน่นว่าควรหลีกเลี่ยงการตั้งร้านล่อซื้อของโจร เพราะใช้ทรัพยากรมหาศาลและก่อผลเสียมากกว่าผลดี โดยอาจมีผลข้างเคียงที่ไม่ตั้งใจคือกระตุ้นให้เกิดการลักทรัพย์ในพื้นที่มากขึ้น เพื่อป้อนอุปสงค์ใหม่ที่คนขโมยรับรู้ว่ามี

คู่มือยังระบุว่ารายงานความสำเร็จของปฏิบัติการล่อซื้อมักไม่ได้ตรวจสอบผลเสียในวงกว้างอย่างครบถ้วน และหลายครั้งเป็นเพียงคู่มือประชาสัมพันธ์ตัวเองเท่านั้น

ส่วนการทำเครื่องหมายบนทรัพย์สิน ซึ่งเป็นอีกมาตรการยอดนิยม คู่มือระบุว่ายังไม่เคยมีการพิสูจน์ได้ว่าลดการลักทรัพย์

ที่มา: https://popcenter.asu.edu/sites/g/files/litvpz3631/files/problems/PDFs/stolen_goods.pdf

บทเรียนสำหรับประเทศไทย

ต้องบอกก่อนว่า ปัจจุบันยังไม่ปรากฏข้อมูลของหน่วยงานราชการไทย หรือโครงการที่มีการบันทึกไว้ว่าได้นำแนวคิดนี้มาใช้อย่างเป็นระบบในประเทศไทย ไม่ว่าจะเป็นเรื่องตลาดมือถือมือสอง หรือการใช้กฎหมายโรงรับจำนำเป็นเครื่องมือป้องกันอาชญากรรม เรื่องนี้จึงถือเป็นช่องว่างที่ยังรอการเติม

สิ่งที่ไทยมีอยู่แล้วคือฐานทางกฎหมาย ทั้งความผิดฐานรับของโจร และกฎหมายควบคุมโรงรับจำนำ ซึ่งเป็นวัตถุดิบที่ใช้ต่อยอดได้ หากจะมีการดำเนินการจริง

และหากจะดำเนินการจริง สิ่งที่ควรหยิบไปก่อนคือส่วนที่รายงานระบุว่าใช้ได้ผล นั่นคือระบบบันทึกของร้านมือสอง ซึ่งมีต้นทุนต่ำที่สุดในบรรดามาตรการทั้งหมด และเป็นชิ้นเดียวที่ให้ผลจับกุมเป็นรูปธรรม ส่วนสิ่งที่ควรระวังที่สุดคือการทุ่มงบไปกับการรณรงค์ประชาสัมพันธ์ เพราะเมืองใต้ใช้เงินไปเกิน 200,000 ปอนด์ แล้วสิ่งที่ประชาชนจำได้กลับเป็นเพียงการทำเครื่องหมายบนทรัพย์สิน ซึ่งเป็นมาตรการที่ยังพิสูจน์ไม่ได้ว่าลดการลักทรัพย์

แต่บทเรียนที่มีค่าที่สุดจากเรื่องนี้ ไม่ใช่เรื่องตลาดของโจรโดยตรง หากเป็นเรื่องวิธีอ่านความคิดดี ๆ

แนวคิดลดตลาดของโจรฟังดูมีเหตุผลมาก มีตรรกะชัดเจน อธิบายให้ใครฟังก็พยักหน้าตาม แต่เมื่อมีการลงมือทำจริงและวัดผลอย่างซื่อสัตย์ กลับพิสูจน์ไม่ได้ว่าลดอาชญากรรม

ระยะห่างระหว่างความคิดที่ฟังดูมีเหตุผล กับความคิดที่พิสูจน์แล้ว คือระยะที่วิทยาการอาชญากรรมมีหน้าที่ต้องวัด ก่อนจะนำเงินภาษีไปลงกับมัน และการที่ผู้คิดแนวคิดนี้เป็นผู้เขียนข้อจำกัดไว้เองอย่างตรงไปตรงมา คือมาตรฐานที่งานวิชาการควรเป็น