งานวิจัยนี้จัดวางบริบทใหม่ให้กับอาชญากรรมที่มีชื่อเรียกว่าฉ้อโกงการลงทุนแบบผสม (hybrid investment fraud) ซึ่งคนทั่วไปรู้จักในชื่อ ‘pig butchering’ กล่าวคือผู้กระทำผิดสร้างความไว้วางใจผ่านการผูกสัมพันธ์ แล้วใช้มาตรการสร้างความเชื่อมั่นควบคู่กับการบีบบังคับ เพื่อผลักดันให้เหยื่อลงทุนในหลักทรัพย์หรือสินค้าโภคภัณฑ์ซ้ำแล้วซ้ำเล่า จนกระทั่งเหยื่อไม่สามารถหรือไม่ยินยอมจ่ายต่อ หรือผู้กระทำผิดตัดการติดต่อ ผู้วิจัยตรวจสอบเอกสารข่าวและเอกสารคดี 1,314 ฉบับ คัดกรองได้ 59 คดีที่มีเหยื่ออยู่ในสหรัฐอเมริกา และวิเคราะห์เชิงคุณภาพ
วัตถุประสงค์ของการวิจัย
- จัดวางบริบทใหม่ให้กับฉ้อโกงที่เรียกกันทั่วไปว่า ‘pig butchering’ และเสนอเหตุผลสนับสนุนการใช้คำว่าฉ้อโกงการลงทุนแบบผสม
- ประเมินว่าระบบจำแนกประเภทฉ้อโกงที่มีอยู่รองรับฉ้อโกงรูปแบบนี้ได้หรือไม่
- ระบุลักษณะของเหยื่อและผู้กระทำผิด รวมถึงว่าฉ้อโกงนี้กระทำโดยบุคคลเดียว คู่กระทำผิด หรือกลุ่มอาชญากรรมที่จัดตั้ง
- บันทึกกลวิธี เครื่องมือ พื้นที่ปฏิบัติการ และรูปแบบวิธีการ (modus operandi) ของผู้กระทำผิด
วิธีการศึกษา
- สืบค้นฐานข้อมูล NexisUni เพื่อหารายงานข่าวและเอกสารคดีภาษาอังกฤษจากอเมริกาเหนือ ที่เผยแพร่ระหว่างวันที่ 1 มกราคม 2018 ถึง 1 พฤศจิกายน 2023
- คำค้นรวมถึง ‘pig butchering’, ‘Shā Zhū Pán’ และคำผสมที่เกี่ยวกับความสัมพันธ์เชิงชู้สาว การลงทุน และคริปโทเคอร์เรนซี
- ตรวจสอบเอกสาร 1,314 ฉบับ โดยคัดออกเอกสารที่ให้เพียงคำเตือนและคำแนะนำ เอกสารที่ไม่มีรายละเอียดของคดีจริง และคดีที่เหยื่ออยู่นอกสหรัฐอเมริกา
- ผู้วิจัยทั้งสองลงรหัสแยกกันแล้วนำผลมาเทียบเคียง มีความเห็นไม่ตรงกันใน 34 ฉบับ และยุติด้วยการหารือร่วมกัน
- วิเคราะห์ 59 คดี (24 คดีจากเอกสารศาล และ 35 คดีจากรายงานข่าว) โดยใช้คู่มือลงรหัสที่ครอบคลุมประเภทฉ้อโกง มูลค่าความเสียหาย ระยะเวลา เหยื่อ ผู้กระทำผิด และวิธีการปฏิบัติการ
ข้อค้นพบสำคัญ
- คดีที่พบไม่เข้ากับระบบจำแนกประเภทฉ้อโกงของ Beals และคณะ (2015) หลายคดีเกี่ยวข้องกับความสัมพันธ์เชิงชู้สาวและคริปโทเคอร์เรนซี บางคดีอาศัยเพียงมิตรภาพหรือความสัมพันธ์เชิงวิชาชีพ ห้าคดีเป็นการลงทุนในทองคำ และหนึ่งคดีเกี่ยวข้องกับ NFT
- ในคดีที่ระบุมูลค่า ความเสียหายอยู่ระหว่าง 22,000 ถึง 9.6 ล้านดอลลาร์สหรัฐ เหยื่อถอนบัญชีเงินเกษียณ รีไฟแนนซ์บ้าน และชักชวนญาติและเพื่อนให้ร่วมลงทุน บางรายรายงานความคิดฆ่าตัวตาย ความทุกข์ทางจิตเวช การเข้ารับการรักษาในโรงพยาบาล และความสัมพันธ์ที่แตกร้าว
- ข้อมูลประชากรไม่ครบถ้วน มีเพียง 13 คดีที่ระบุอายุเหยื่อ อยู่ระหว่าง 22 ถึง 68 ปี ซึ่งต่างจากช่วงอายุ 25 ถึง 40 ปีที่ Global Anti Scam Organization รายงานว่าเป็นกลุ่มหนาแน่น
- หลายคดีปรากฏหลักฐานกลุ่มอาชญากรรมที่จัดตั้ง คดีหนึ่งระบุสมาชิก 11 คนพร้อมบทบาทเฉพาะ อีกคดีแบ่งงานระหว่างผู้ชักชวน บริษัทเทรด และบริษัทบังหน้า แต่ในคดีส่วนใหญ่ไม่สามารถระบุจำนวนผู้กระทำผิดได้
- ผู้กระทำผิดจำนวนหนึ่งยอมสนทนาผ่านวิดีโอคอล ซึ่งเหยื่อตีความว่าเป็นเครื่องยืนยันความน่าเชื่อถือ เพราะคำเตือนสาธารณะชี้ว่าการปฏิเสธวิดีโอคอลคือสัญญาณอันตราย แต่ในชุดข้อมูลก็มีผู้กระทำผิดที่ปฏิเสธวิดีโอคอลเช่นกัน และมีคดีหนึ่งที่ผู้กระทำผิดขอเงินฉุกเฉิน ซึ่งขัดกับคำอธิบายเรื่อง romance baiting ของ Cross (2023)
ข้อเสนอแนะ
- เลิกใช้คำว่า ‘pig butchering’ ซึ่งผู้วิจัยเห็นว่าลดทอนความเป็นมนุษย์ของเหยื่อและไม่แม่นยำ แล้วใช้คำว่าฉ้อโกงการลงทุนแบบผสมแทน
- ปรับปรุงระบบจำแนกประเภทฉ้อโกงที่มีอยู่ ให้จำแนกฉ้อโกงแบบผสมซึ่งนำกลวิธี เป้าหมาย และเครื่องมือจากฉ้อโกงหลายประเภทมารวมกันได้
- ปรับปรุงการวัดสถิติอาชญากรรม เนื่องจาก IC3 บันทึกเหตุการณ์เหล่านี้เป็นฉ้อโกงการลงทุนตามเป้าหมายปลายทางของฉ้อโกง และเครื่องมือวัดที่มีอยู่ไม่ได้รายงานฉ้อโกงการลงทุนแบบผสม
- ขยายฐานหลักฐานด้วยข้อมูลที่หลากหลายขึ้นและรายละเอียดเชิงประจักษ์ที่สมบูรณ์ขึ้น จากคดีในขอบเขตภูมิภาคและระดับโลกที่กว้างกว่าเดิม
ประเด็นสำคัญที่ควรจดจำ (Key Takeaways)
- ฉ้อโกงการลงทุนแบบผสมนิยามด้วยการบรรจบกันของฉ้อโกงหลายรูปแบบ ไม่ใช่ด้วยความสัมพันธ์เชิงชู้สาวหรือคริปโทเคอร์เรนซีเพียงอย่างเดียว และทั้งคำเรียกและระบบจำแนกประเภทยังตามไม่ทัน
- หลักฐานตั้งอยู่บน 59 คดีจากเอกสารสาธารณะซึ่งไม่ใช่ตัวอย่างที่เป็นตัวแทน รูปแบบทางประชากรจึงเป็นเพียงข้อบ่งชี้ ยังไม่ใช่ข้อสรุปที่ยุติ
- ผู้กระทำผิดระบุหรือถูกเชื่อว่าอยู่ในแคนาดา กัมพูชา จีน ลาว ไทย มาเลเซีย และเวียดนาม บางส่วนปฏิบัติการอยู่ในสหรัฐอเมริกา และในหลายคดีไม่สามารถระบุที่ตั้งได้ ส่วนรายงานที่ผู้วิจัยอ้างถึงระบุว่ามีผู้ถูกค้ามนุษย์ถูกบังคับให้ก่อฉ้อโกงรูปแบบนี้ในกัมพูชา ลาว ไทย และมาเลเซีย ซึ่งเป็นประเด็นที่เกี่ยวข้องกับหน่วยงานไทยและอาเซียน
เอกสารอ้างอิง
Maras, M.-H., & Ives, E. R. (2024). Deconstructing a form of hybrid investment fraud: Examining ‘pig butchering’ in the United States. Journal of Economic Criminology, 5, Article 100066. https://doi.org/10.1016/j.jeconc.2024.100066
อ่านฉบับเต็ม (Open Access): https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2949791424000186
