เวลาเราล็อกคอพวงมาลัยรถ เราไม่ได้คิดว่าจะเปลี่ยนนิสัยขโมย เราแค่ทำให้การขโมยคันนี้ยุ่งยากพอที่เขาจะเดินผ่านไปหาคันอื่น

แนวคิดนี้มีชื่อเรียกในทางวิชาการว่า การป้องกันอาชญากรรมตามสถานการณ์ หรือ Situational Crime Prevention พัฒนาโดยโรนัลด์ คลาร์ก ซึ่งเสนอว่าอาชญากรรมจำนวนมากเกิดขึ้นเพราะมีโอกาสเปิดอยู่ตรงหน้าพอดี ไม่ได้เกิดเพราะรอให้คนคนหนึ่งกลายเป็นคนเลวเสียก่อน

"ถ้าปิดโอกาสได้ เหตุจำนวนหนึ่งจะไม่เกิดตั้งแต่แรก โดยไม่ต้องรอให้ใครเปลี่ยนนิสัย"

กรอบของคลาร์กจัดเทคนิคปฏิบัติ 25 อย่างไว้ภายใต้เป้าหมายห้าข้อ คือเพิ่มความยากในการก่อเหตุ เพิ่มความเสี่ยงที่จะถูกจับได้ ลดผลตอบแทนที่ผู้ก่อเหตุจะได้ ลดสิ่งยั่วยุ และตัดข้ออ้าง

ลองเอาห้าข้อนี้มาจับกับการลวนลามบนรถโดยสาร จะได้ภาพที่จับต้องได้ทันที เพิ่มความยาก หมายถึงจัดผังตู้และบริหารความแออัดไม่ให้มีมุมที่คนก่อเหตุเบียดผู้โดยสารได้โดยไม่มีใครเห็น เพิ่มความเสี่ยง หมายถึงวางกล้องและเจ้าหน้าที่ในจุดที่ยับยั้งได้จริง ไม่ใช่แค่บันทึกไว้ดูทีหลัง ลดผลตอบแทน หมายถึงมีช่องทางแจ้งเหตุที่กดปุ่มเดียวถึง ทำให้โอกาสถูกจับคาที่สูงขึ้น และตัดข้ออ้าง หมายถึงมีกฎและป้ายที่ทำให้คำแก้ตัวว่ารถแน่นจนบังเอิญไปโดน ใช้ไม่ได้อีกต่อไป

ที่มา: https://popcenter.asu.edu/content/situational-crime-prevention

ข้อมูลจากกรุงเทพมหานคร

โครงการเมืองปลอดภัยสำหรับผู้หญิง โดยคณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ สำรวจผู้ใช้ขนส่งสาธารณะในกรุงเทพมหานคร จำนวน 1,654 คน พบว่าร้อยละ 35 เคยถูกคุกคามทางเพศบนระบบขนส่ง และร้อยละ 35 เคยเห็นคนอื่นถูกคุกคามกับตาตัวเอง

จุดที่หลายคนคาดไม่ถึงคือสถานที่เกิดเหตุอันดับหนึ่งคือรถเมล์ ซึ่งผู้จัดทำการสำรวจอธิบายว่าเป็นเพราะปริมาณผู้โดยสารที่หนาแน่น และเหตุมักกระจุกตัวในชั่วโมงเร่งด่วน

ตัวเลขที่ควรพูดถึงคู่กันคือสัดส่วนคนที่เห็นเหตุการณ์ เพราะเมื่อหนึ่งในสามของผู้โดยสารเคยเห็นเหตุเกิดต่อหน้า นั่นแปลว่ามีสายตาจำนวนมหาศาลอยู่ในระบบอยู่แล้ว สิ่งที่ขาดคือช่องทางที่ทำให้สายตาเหล่านั้นกลายเป็นการยับยั้งได้จริง

ที่มา: https://www.nationthailand.com/in-focus/30332196